أبو علي سينا

مقدمهء مصحح 38

ظفرنامه ( فارسى )

و مترادف و تكرار واوهاى عاطفه و ايجاز و اختصار و سادگى در مطالب و پرهيز از آرايش كلام و قلت نسبى لغات عربى و تركيب عبارت و شكل جمله‌بندى ، از حيث ساخت نحوى و طرز و طريقهء تعبير با زبان پهلوى و زبان درى عصر سامانيان و اوايل غزنويان ، نزديكى دارد و شيوهء آن مانند بسيارى از پندنامه‌هاى ديگر فارسى بيشتر تحت تأثير شيوهء اندرز نامه‌هاى پهلوى است . با در نظر گرفتن اختلاف نسخه‌هاى ظفرنامه ، ثابت مىشود كه در انشاى آن به تدريج تصرفاتى كرده و آن را به صورت تازه‌تر درآورده « 1 » و حتى گاه‌گاه جمله‌هايى به اصل افزوده‌اند . ذكر نام خسرو انوشروان و بزرگمهر در اين كتاب شايد قرينه‌اى بر قدمت آن باشد . شيوهء گفتار و سخن‌پردازى اين مجموعهء اندرز با بيشتر قطعه‌هايى كه در كتاب مسمّى به خردنامه و ترجمهء كتاب‌هاى پهلوى « 2 »

--> ( 1 ) . مثلا كلمه « اندر » را كه تا اوايل قرن پنجم به جاى در متداول بوده ، گاه به صورت اخير مبدل كرده‌اند . رش : ص 3 س 4 و ص 6 س 2 و ص 7 س 5 و ص 10 س 4 و 6 و ص 12 س 3 و ص 14 س 1 و ص 15 س 1 و س 13 و ص 16 س 2 و ص 17 س 5 و گاه « اندر » آورده‌اند : ص 12 س 6 و ص 13 س 2 و ص 14 س 4 و 3 . ( 2 ) . كه ترجمه گونهء منظوم چهار رساله از آن‌ها در كتاب شاهنامهء فردوسى آمده است : 1 ) اياتكار زريران ( نظم دقيقى ) . 2 ) كارنامك ارتخشير پاپكان . 3 ) اياتكار و زرگ ميتر ( يادگار بزرگمهر پندنامك و زرگ ميتر پندنامهء بزرگمهر ) . 4 ) ماديكان چترنگ ( يا گزارش شطرنگ و نهادن وينردشير ) . رش : مقالهء بهار مجلهء مهر سال 2 ص 488 .